Bezsenne Środy: Trylogia „UZUMAKI” Junji Ito

bombla_uzumaki

Pisząc o japońskim horrorze, na myśl narzucają się zazwyczaj dwa największe motywy nawiązujące do religii oraz kultury Japonii. Pierwszy to świat tengu, oni i yōkai, czyli duchów, demonów i mitycznych stworzeń oraz potworów, czczonych w religii shintō. W tym przypadku powraca również temat opieki nad duszami zmarłych przodków, jako że Japończycy niemal żyją w świecie zamieszkałym przez duchy, a ich codzienność naznaczona jest pamięcią o śmierci. Drugi motyw powracający w japońskim horrorze to nieśmiertelna zemsta, której silne uwarunkowanie bierze się z historycznego nacisku na honor, nawiązującego do samurajskiego kodeksu bushidō. Ale… nie można zapomnieć również o trzecim motywie, który wspólny jest horrorowi Wschodu i Zachodu – motywie kosmicznych obsesji, lovecraftiańskiej mani kształtów i kątów, która opanowuje umysł i prowadzi do nieuchronnego szaleństwa.

Ten właśnie motyw japońskiej klątwy z innego świata, z innego wymiaru, opartej o obsesję kształtu wykorzystał twórca mangi Junji Ito w swojej traumatycznej trylogii zatytułowanej „Uzumaki”, czyli „Spirala” albo „Wir”.

m1

Fikcyjne japońskie miasteczko Kurôzu-cho, co dosłownie oznacza Miasto Czarnego Wiru, opętane jest przez niewytłumaczalną klątwę związaną z kształtem spirali. Bohaterami opowieści podzielonej na trzy tomy i dziewiętnaście rozdziałów jest para nastolatków – Kirie Goshima i jej chłopak Shuichi Saito. Oboje stają się świadkami przemiany miasta oraz jego mieszkańców, których życiem zaczyna rządzić spiralna obsesja i paranoja na punkcie samego kształtu. Makabryczne wypadki, anormalne transformacje, obłęd ogarniający umysły – niezrozumiałe wydarzenia mnożą się, a Kirie i Shuichi nie potrafią wyplątać się z narastającej dziwności. Hipnotyczna siła spirali, która tworzy, która pochłania, która niszczy, mutuje i przekształca zamienia Kurôzu-cho w miejsce, z którego nie można uciec, w którym czas ma płynną konsystencję, a pozorny chaos dokonuje dekonstrukcji samych podstaw egzystencji.

Dociekliwi z pewnością znajdą w „Uzumaki” nawiązania do japońskiego folkloru, ale podobno przy tworzeniu samej fabuły Junji Ito zainspirował się własnymi wspomnieniami z dzieciństwa, gdzie jedną z najważniejszych ról odegrał tradycyjny drewniany dom (jak w mandze) i jego własna obsesja na punkcie spiralnego kształtu. Spiralę nazywa tajemniczym wzorem, nadając mu mistycznych, a w zasadzie kosmicznych właściwości, tworząc ze spirali nie tylko ideę, ale życie samo w sobie. To nawiązanie do wiru i manii wciągających kątów i kształtów z prozy H.P. Lovecrafta, do którego „Uzumaki” mocno nawiązuje narastającą atmosferą szaleństwa i niemożliwą do pojęcia przez ludzki umysł transformacją. Tylko o ile u Samotnika z Providence koncept opisywały słowa, to u Junji Ito uzupełnione są one w obrazy i zostawiają niemożliwe do zatarcia wrażenie, sprawiając, że czytelnik już na zawsze będzie spoglądał na motyw spirali z podejrzliwością, o ile nie ze strachem.

m2

Według twórcy „Uzumaki” ta historia należy do opowieści młodzieżowych, ale każdy kto sięgnie po opowieść o klątwie Kurôzu-cho szybko zrozumie, że z młodzieżową mangą ma niewiele wspólnego. Każdy rozdział przekracza kolejne granice, a terror sączy się z kart powoli i przenika do umysłów czytelników. Przy lekturze wyobraźnia pracuje na najwyższych obrotach, a niektóre koncepty zdają się być tak potworne, że nie sposób ich przyswoić. Zwyczajnie, lepiej od razu je wyprzeć, zepchnąć do podświadomości, gdzie z pewnością pewnego dnia wykiełkują.

Dzisiaj nie zmrużę oka, bo wirują, wirują oczy, tworząc spiralne, niekończące się kształty.

O.

m3

5 thoughts on “Bezsenne Środy: Trylogia „UZUMAKI” Junji Ito

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s